Domuz gribi nedir?

Domuzlarda grip salgınına neden olan bir grip virusudur. Bu virus bütün yıl boyunca domuzların arasında dolaşır. Ancak salgınlar genellikle sonbahar sonunda ve kış aylarında görülür. Yıllar içinde farklı tipte domuz gribi virusları bulunmuştur. : H1N1, H1N2, H3N2, and H3N1. En son salgında bulunan tip H1N1 virusudur.

Nasıl yayılır? 

Grip virusu domuzlardan insanlara, ve insanlardan domuza bulaşabilir.  Domuzlardan virus almak için hasta domuzların yakınında bulunmak (domuz ahırları, ya da hayvanların birlikte durdukları dışarı alanlarda) şarttır.

İnsandan insana geçme yolu aynı normal gripte olduğu gibi öksürük ve hapşırık yoluyladır. Virusla kirlenmiş bir cisme dokunduktan sonra  eli burun ya da ağıza götürmek hastalığa neden olur.

1. Korunmak için: 

• Öksürük ve hapşırıktan sonra ellerinizi mutlaka sabunla 20 saniye boyunca  yıkayın . Alkollü el temizleyicileri de kullanabilirsiniz.
• Öksürür ya da hapşırırken ağzınızı dirseğinizin iç tarafına doğru tutarak öksürün ya da hapşırın veya ağzınızı kağıt mendille örtün.
• Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayın.
• Hasta kişilerden en az 1,5 metre uzak durun. Kalabalığa girmeyin.

2. Yüz maskesi takmaya gerek var mı?

• Ülkemizde salgın olmadığı için maske takmaya gerek bulunmamaktadır ama eğer hasta biriyle ilgilenmek zorundaysanız, bakım sırasında maske takarak korunabilirsiniz.
• El yıkama ve hasta kişilerden uzak durmak çok daha önemli bir önlemdir.

3.  Çocuklarda nasıl belirti verebilir?

• Grip virusu, ani ateş, titreme ve solunum yoluna ilişikin belirtiler verir. Çocuklarda hafif burun tıkanıklığı ve öksürük görülebilir. Daha büyük çocuklarda boğazda yanma, acı ve genel kas ağrısı olabilir.
• GRİP basit soğuk algınlığından farklıdır. Çocuğunuzun ateşi yok ama burnu akıyorsa, soğuk algınlığı demek daha doğrudur. Sadece ateşi olup burnu akmayanlarda grip düşünülmelidir.

4. Aileler belirti gördüklerinde ne yapmalı ?

• Eğer hastaysa, çocuğunuzu okula ya da yuvaya göndermemelisiniz.
• Bebeğiniz ateşli ve 3 aydan küçükse mutlaka doktor görmelidir. Daha büyükse ve genel durumu bozuk değilse, ateşin yüksekliği sizi korkutmasın.
• Akciğer ve kalp sorunu, bağışıklık sisteminde zayıflık, kronik böbrek hastalığı, astım ya da ciddi nörolojik hastalığı olan çocuklar mutlaka doktora götürülmelidir.
• Yorgunluk, huzursuzluk, hızlı soluk alıp verme, kusma gibi belirtiler hastalığın ilerlediğinin belirtisi olabilir.
• Ateş için parasetamol  veya ibuprofen içeren ilaçlar kullanın. Aspirin içeren ilaçlar çocuklarda uygun değildir.
• Çocuğunuza bol sıvı vermeye çalışın.
• Yüzünüze öksürmesini engellemek için çenesini omzunuzun üstüne koyarak taşıyın.
• Oyuncaklarını, yatak kenarlarını ve yatağa yakın yüzeyleri, dezenfektan bir maddeyle silin.
• Yatak çarşaflarını ve havluları sıcak su ve deterjanla yıkayın;  kirli çamaşırları kucaklayıp taşımayın, ellerinizi de hemen yıkayın.

5.  Hastalığın ilerlediğini nasıl anlarım?  

• Yeterince sıvı almıyorsa
• İdrar miktarı azaldıysa
• Cilt rengi, soluk, morumsuysa
• Ateş düştüğünde de huzursuzluğu devam ediyorsa
• Uyanmıyor, ya da etrafla ilgisizse

Mutlaka doktorunun görmesini sağlayın.

5. Domuz gribi için özel ilaç var mı?

• Grip olan çocuğunuz aspirin içeren ilaç almamalıdır  Parasetamol ve ibuprofen yeterlidir.   Tamiflu ve Relenza adındaki ilaçlar domuz gribinde kullanılabilir.  Bu ilaçlar belirtiler başlar başlamaz alındığında daha etkili olur Relenza ÇOCUKLARDA KULLANILMAZ.
• Hastalıkta ilaç kullanma zorunluluğu yoktur . Tedavi gerekliliğine doktorunuz karar verir.

6. Küçük çocuklar daha mı ağır hasta oluyor?

• 2 yaşından küçük çocuklar griple daha ağır hasta olabilirler. Altta yatan başka hastalıkları olan çocuklar da daha risklidirler.

7. Domuz gribi, normal gripten daha mı tehlikeli?

• Bunun yanıtını henüz bilemiyoruz: ancak hastalanan kişilerinin sayısı arttıkça bu konuda  bilinenler ve öneriler artacaktır.

8. Ya GRİP AŞISI?  DOMUZ GRİBİNDEN KORUR MU?

• Bilinmiyor  

9. Gribe yakalanan anne emzirebilir mi?

• Grip virusu anne sütüyle bulaşmaz
• Emzirmeden önce elleri yıkamak önemlidir.
• Anne hastaysa, yüz maskesi kullanması doğru olur.

Çocuklarınıza durumu açıklarken ne demeli?

Çocuklar büyüklerden  doğru bilgi almadıklarında korkulara kapılabilir ve olduğundan daha kötü düşünebilirler. Şu anki bilgilere göre hastalığı kapan insanların büyük çoğunluğu hastalığı atlatabilmektedir. Çocuğunuza, şu anda hasta olan çoğu kişinin iyileşeceğini anlatın. Türkiye’de domuz gribi sayısının çok düşük olduğunu söyleyin.

TV izleme ve internetten haber almalarına sınır getirin.  Bu konuda devamlı haber izlemek kaygıyı arttırabilir. Bunun yerine çocuğunuzla oyun oynayın ya da dışarıda vakit geçirin.

İlkokul çocuklarının basit ve kısa bilgiye gereksinimleri vardır. Ev ve okullarının onlar için güvenlikli olduğunu ve hastalandıkları takdirde büyüklerin onları iyileştireceği onlara anlatılmalıdır. Mikropları durdurmak için el yıkama gerekliliğini vurgulamak çok önemlidir.

Ortaokul çocukları  endişelerini dile getirirler. Okula ya da yakın çevrelerine grip salgını olduğunda ne yapılacağını merak ederler. Bu konuda okulun ve devletin aldığı önerileri konuşabilirsiniz.

Uzm. Dr. Pınar DAYANIKLI (Kaynak: AAP Mayıs 2009)
Çocuk Hastalıkları Uzmanı