RAHİM AĞZI KANSERİ AŞISI (Human Papilloma Virusu aşısı)

Önemi nedir? Kız (ve erkek) çocuklarınızın aşı olması neden öneriliyor?

ABD’de 2006 yılında lisans alan, ülkemize de 2 yıl önce gelen HPV aşısını yaptırmakla ilgili çekinceniz varsa, emin olun ki yalnız değilsiniz. Bunun en büyük sebebi, HPV’nin yakın zamana dek hakkında çok fazla konuşulan bir konu olmaması, bu yüzden de bir çok anne baba gibi bu konudaki bilginizi yetersiz bulmanız olabilir. İkinci büyük sebep ise aşının diğer aşılara kıyasla daha yeni bir aşı olması ve bu yüzden de güvenilirliğine ilişkin kaygılarınızdır.

HPV enfeksiyonu

Aslında HPV, cinsel yolla bulaşan ve oldukça sık görülen bir hastalık etkeni. Yaşam boyunca erkek ve kadınların en az %80’inin bu virusu kaptıkları bilinmekte. Diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklarda olduğu gibi, HPV de daha çok adolesan yaş grubunu ve genç kadınları etkilemekte. ABD’deki verilere göre 14-19 yaş grubundaki genç kızların dörtte biri, 20-24 yaşındakilerin ise %45’i en az bir HPV virusuyla enfekte olmuş. HPV, cinsel aktivitenin başlamasını takiben ilk ayda bile bulaşabilir. Cinsel partner sayısındaki artış, mikrobun bulaşma riskini arttırır.

HPV virusunun bilinen 130 tipi  vardır; bunlardan 40 tanesi genital bölge ve ağız-boğaz bölgesinde hastalık yapabilen türdendir. Virus , deri veya mukozadaki  çizik, çatlaklardan içeri girerek hastalığı başlatır ve komşu hücrelere yayılır.

HPV enfeksiyonlarının çoğu sessiz seyreder. Ancak HPV-6 ve HPV-11 diye anılan özellikle iki türünde, genital bölgede siğiller, boğazda papillom denen bir cins tümörün oluşma olasılığı daha fazladır. HPV-16 ve HPV-18 tipleri ise, rahim ağzında kanser öncesi bazı deri değişiklikleri başlatarak, kansere dek ilerleyebilir. Rahim ağzı kanserlerinin %70 etkeni bu iki tip HPV dir.

Aşı nasıl etki ediyor ?

Aşı üretilirken virusun etkili proteini rekombinan teknikle dışarıda üretildikten sonra, virusa benzer parçacıklar içine yerleştiriliyor. Bu parçacıklar, vücuda verildiğinde, bir bağışıklık yanıtı oluşturuyor: Ancak bu parçacıklar gerçek bir virus olmadığından, enfeksiyona ya da kansere yol açmıyor.

ABD’de ve ülkemizde onaylanmış iki tip aşı var. 4’lü aşı; HPV tipleri 6-11-16-18 e karşı üretilmiş, 2’li aşı ise sadece 16-18’e karşı geliştirilmiştir. Hiçbirinin içinde cıva ya da antibiotik yoktur.

Yaklaşık 50000 genç kız ve kadında yapılan deneylerde (16-26 yaşında) bağışıklığın gerçekleştiği ve özellikle daha genç grupta bağışıklık düzeyinin (antikor miktarı) daha da yüksek seyrettiği bulunmuş. Bağışıklık yanıtının en az 5 yıl devam ettiği, sonrasında da virusla karşılaşıldığında hatırlayıcı mekanizmanın devreye girerek, bağışıklığı aktifleştirdiği görülmüş.  Aşıların ikisi de rahim ağzı kanserini önlemeden %90 etkindir.  4’lü aşı, daha çok HPV tipi içerdiği için, rahim ağzı kanserinin yanısıra, genital ve ağız-boğaz bölgesi siğillerinin önlenmesinde de etkilidir.

Henüz kızlardaki kadar kesinlik kazanmamış olsa da 4’lü aşı, 2009 yılında erkek çocuklarda kullanım için de onaylanmış ve genital siğillerin, penis ve anus bölgesi kanserlerinde de  etkili olabileceği  bildirilmiştir.

Önerilen aşılama zamanı ve takvimi

11-12 yaşından itibaren tüm kız çocuklarına veya henüz hastalığı almamış olan 13-26 yaş grubundaki lere uygulanması önerilmektedir.

0-2-6 ay takvimiyle 3 doz olarak uygulanabilir.

Bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur.

Akılda tutulması gereken noktalar.

Adolesan ve genç erişkinlerde HPV riski çok daha fazladır.

Çoğu kişi  yaşamın bir noktasında HPV ile enfekte olabilir.

HPV enfeksiyonu rahim ağzı ve diğer genital bölge kanserlerine, erkek lerde ise anus kanserine neden olabilir.

HPV aşısı, kansere ilerleyecek  olayları engellemede etkili olduğu gösterilmiştir.

Günümüze değin yapılan çalışmalar aşının güvenli olduğunu göstermiştir.

11-12 yaşındaki çocukları aşılamak önemlidir çünkü;

      Enfeksiyon çok erken yaşlarda kapılabilmektedir.

      Bir kez enfeksiyon kapıldıktan sonra, aşı etkili olamaz.

      Evlilik öncesi cinsel ilişikden kaçınılsa bile, evli olduğunuz kişiden de hastalık bulaşması olabilir.

      Erken aşılanma, daha mikropla karşılaşmadan korunma sağlar.

Aşılandıktan sonra da genç kadınların düzenli Pap smear yaptırmaları şarttır. Günümüz aşıları kanser yapan her tür HPV yi henüz içermemektedir. (%90 etkili)

HPV aşıları konusunda çalışmalar devam etmektedir. Günümüzde geldiğimiz bu noktayı  çocuk doktorunuzla da görüşerek karar almanız en doğrusu olacaktır.

Uzm. Dr. Pınar DAYANIKLI
Çocuk Hastalıkları Uzmanı

Referans:
1. Contemporary Pediatrics June 2010
2. WHO/ICO Information Center on HPV and Cervical Cancer. HPV and cervical cancer in the 2007 report. Vaccine 2007;25
3. Paavonen J, Lancet 2007;369 (9580);2161-2170