Bebek Çocuk ve Genç Sağlığı
 

 

BEBEĞİNİZ İLK DİŞİNİ ÇIKARIYOR

Diş çıkarmak, bebeğin ilk yıldaki gelişiminin önemli bir aşamasıdır. Bebekler ilk dişlerini (en erken 3 ay en geç 15 ay) genellikle 6-8 aylar arasında çıkarırlar. İlk iki yıl boyunca bir bebeğin on dokuz diş daha çıkarması beklenir. Genellikle alt iki kesici diş üsttekilerden önce çıkar. Bu dişleri sağ ve soldaki ikişer yan-kesici dişler izler. Dişlerin geri kalanı şu sırayı izler: Yan kesicilerin hemen yanındaki ilk azı dişleri, sonra köpek dişleri, ve en sonda ikinci azılar. Üç yaş dolduğunda genellikle dişler tamamlanmıştır.

Diş çıkarma olayı aslında diş, dişetini yarıp 0.5 cm’lik çıkışını yapmadan en az üç ay önce başlar. Salya artışı, hafif ateş, ağlama, rahatsız uyku, huzursuzluk, ishal, burun tıkanıklığı, yüzde veya bez bölgesinde pişik, kulakları çekmek ve elleri dahil olmak üzere her şeyi çiğneme isteği gibi belirtiler eşlik edebilir.

Belirtiler nelerdir?

  • Hafif ateş olabilir ancak hiçbir zaman çok yüksek değildir. Nezle ve benzeri viral enfeksiyonların diş
  • çıkarma dönemine rastlaması bu dönemde bebeğin bağışıklık faktörlerindeki azalmadan kaynaklanmaktadır.
  • Azı dişleri gelirken dişetindeki sızı kulak ve yanaklara ortak sinirler aracılığıyla yayılabileceğinden, bebeğiniz kulak çekmek ya da yanak sürtmek gibi hareketler yapabilir.
  • Diş tamamen çıkmadan hemen önce yeri şiş, koyu mavi-siyah arası bir renk olabilir. Eti kesip çıktığında ise biraz kanama görülebilir. Buna diş hematomu denir ve genelde kendiliğinden iyileşir. Soğuk kompres şişliği ve sızıyı alabilir.
  • Diş çıkaran bir bebek beslenmeyi reddebilir. Katı besinlere başlamış bebek bir süre hiç onlarla ilgilenmeyebilir. Bu durumda mama ya da anne sütüyle alacağı sıvı ve besin miktarı ona bu süre zarfında yetecektir.

Ne yapılabilir?

Bebeğinizin dikkatini başka şeylere çekmek, oyuncaklarıyla oynamak, dışarıda gezinmek, müzik dinlemek ya da daha uzun süre kucakta tutmak bile onu rahatlatabilir
Buzdolabından çıkmış bir dişlik halkası (su dolu) harikalar yaratabilir. Buz, dişetlerini dondurarak acıyı alır, kaşırken uygulanan basınç ise ağrıyı geçirir. Soğuk yiyecekler (elma, şeftali püresi, yoğurt) oda ısısındakilerden daha cazip gelebilir.

Lokal anestetik (uyuşturucu) etkisi olan kremler dişetine sürülebilir. Viski, şarap gibi içeceklere batırılmış emzik bu amaçla kullanılmamalıdır. Etkisi çok kısa süreli olduğu gibi, tekrar kullanımlarla toksik düzeyde alkol verilebilir. Ağrı kesiciler (parasetamol) diş çıkaran bebeğin sıkıntısını dindirme amacıyla rahatlıkla kullanılabilir. İlaç dozunu her zaman doktorunuza danışmalısınız.

Unutmayın ki diş ağrısı gelir ve kendiliğinden geçer; diş çıkarma döneminde en iyi tedavi yeterli süre ve sabırdır.

Diş Bakımı

Çocuğunuzun dişlerinin bakımı aslında daha anne karnındayken başlamalıdır. Dişler gebeliğin üçüncü ve altıncı ayları arasında gelişmeye başladığı için dengeli beslenme diş sağlığı için de önemlidir. Özellikle A, C, D vitaminleri, protein, kalsiyum ve fosfor yeterli miktarda alınmalıdır. Gebelik süresince multivitamin ilaçlar alan ve dengeli beslenen bir anne bebeğinin dişleri için de sağlıklı bir başlangıç yapmış olur.

Çocuğun genellikle ilk diş sorunu uzamış biberon kullanımından kaynaklanır. Şekerli sıvılara sık ve uzun süreler maruz kalan dişlerde biberon çürüğü denen durum ortaya çıkabilir. Uykuda tükrük salgısı azaldığından, hemen uyku öncesi verilen meyve suyu, süt gibi içecekler uzun süre dişler etrafında göllenir. Ağız içindeki bakteriler şekerden asit yaparak diş minesinin zedelenmesine neden olurlar. Bu sorun, çocuğa yatmadan önce biberon vermeyerek ya da elinde biberonla dolaşmasını kısıtlayarak önlenebilir. Mümkünse biberon alışkanlığı bir