Bebek Çocuk ve Genç Sağlığı
 
 

 

GELİŞİM TABLOSU
ALGI

 

0 – 6 ay

El hareketlerine bakar
Yakındaki objelere uzanır.
Yakındaki zil sesine doğru doner.
İnsan sesine doğru doner.

6 – 12 ay

Balonları izler.
Yabancıları ayırt eder.
Bezinin ıslandığını fark eder.
Müzik ve sesteki tonlamaları dinler.
Islık ve el çırpma sesine döner
Kendi ismine dönüp bakar.

1 – 2 yaş

Delikli tahtadaki delikleri fark eder.
Topun hareketlerini izler.
Odanın ucundaki bir objeyi görür.
Şekilleri ayırt eder.
El jestlerine uygun tepki verir.
Yüz ifadelerini ayırt eder.
Kitaplardaki resimlere bakar.
Konuşma sesini ayırt eder.
Tuvalet ihtiyacını fark eder.
Tat ayrımına varır (Yenilen ve yenilemeyenleri).

2 – 3 yaş

Geometrik olmayan şekilleri (yap-boz) ayırt eder.
TV ve film izler.

3 – 4 yaş

Renkleri ayırt eder.
Ritmi ayırt eder.
Karışık geometrik şekilleri ayırt eder.

4 – 5 yaş

Uyaklı kelimeleri fark eder

ALICI DİL

 

3 – 12 ay

Sese doğru döner.
Adına bakar,tanıdıklarını fark eder.
Ses ve jestler birlikte olunca tepki verir. (buraya gel,bye bye gibi).
Karşılıklı iletişim, konuşma ve müziği dinler (top,uçurtma gibi ).
Sözel olarak istenince el çırpar.

1 – 2 yaş

İstenildiği zaman birkaç objeyi verir.
Söylenildiği zaman temel vücut parçalarını tanır.
İstenildiği zaman tanıdık insanları, hayvanları ve oyuncakları gösterir.
Tek adımlı komutları uygular.
Negatif bilgilere cevap verir (dokunma ,vs.).
Basit kelimeleri kategorilere ayırır (giysiler gibi).

2 – 3 yaş

Anladığı kelimelerde hızlı bir artış olur
Karışık kelimeleri anlar (eve gidince sana …).
Fonksiyon ile objeyi ilişki olarak birleştirir.
Basit (neyi giyeriz?) anlar.
Ortak sıfatları anlar.
Nasıl ve niçin açıklamalarını dinler. 3.000 kelimeyi anlar.
Birbiri ile ilişkili 2 ardışık komutu yerine getirir.
Renk içeren komutları alır (kırmızı topu al).

3 – 4 yaş

Yer bildiren zarfları da içeren 3 ardışık komutu yerine getirir.
Ardışık 2 tane sıfat tamlamalı komutu yerine getirir (bana kırmızı blok ve sarı topu ver).

4 – 5 yaş

Arkasında,yanında,arasında gibi zarfları kullanır.
Ya…ya… gibi seçim gerektiren durumları anlar ve yerine getirir.
3 ardışık komutu yerine getirir.
Eğer ile başlayan cümleleri anlar, uygular. (eğer erkeksen ayağa kalk, el çırp...)
Edilgen cümleleri anlar (çocuk köpek tarafından ısırıldı gibi).

İNCE MOTOR

 

3 – 6 ay

Avuçlar.
Çeker
Objeleri çarpar.

6 –12 ay

Elden ele obje geçirir.
İki parmağı ile (baş-işaret) tutar.
Boya tutar.

1 –2 yaş

Objeyi bırakabilir.
Karalama yapar.
Tek elinde 2 obje tutar.
Düğmeğe basar kapı kolunu çevirir.
Diş macununu fırçaya sıkar.
Kitap sayfası çevirir.
2 – 6 blok ile kule yapar.
Kutuları açabilir boşaltabilir.

2 – 3 yaş

Hamur ve çamuru manipule edebilir.
Yumurta çırpacağını kullanır.
Kapakları açar.
Parmak boyası yapar.
Makas kullanır.
Boncuk dizebilir.

3 – 4 yaş

Boyayı parmakları ile tutar.
Çizgi vuruşuyla şekil kopya eder.
9 küp ile kule yapar.

4 – 5 yaş

Basit resimleri çizer.
Vida sıkar.
9 dan fazla küp ile kule yapar.
Kağıdı birden çok kez katlar.
Torbadaki objeyi görmeden
hissederek tanır.
Çamurdan hayvanlar yapar.
Ayakkabı bağlar.

EL – GÖZ KOORDiNASYONU

 

3 – 6 ay

Kendi el hareketlerini izler.
Objeye uzanır ve avuçlar.
Kendi kendine kraker yiyebilir.

6 – 12 ay

Elden ele obje geçirir.
Kaşığı ile tabağa vurur.
Küçük deliklere parmağını sokar.
Küpleri bir şeyin içine doldurur.

1 – 2 yaş

Karalama yapar.
Bardağı tutar kaldırır ve içer.
Deliklere çivi sokabilir.
Şekil tahtasını tamamlar.
Yatay, dikey vs. birkaç çizgiyi taklit eder.

2 – 3 yaş

Oyuncak telefonu çevirir.
Makasla keser.
+ çizer.
Basit yap – boz yapar.

3 – 4 yaş

4 boncuk dizebilir.
Trace eder.
Zıplayan topu tutar.
7 parçalı yap – boz yapar.
Sınırlar içinde boyama yapar.

4 – 5 yaş

Basit şekilleri keser ve yapıştırır.
Bazı büyük harfleri yazar.
Basit bir ev çizer.
2 – 3 parçalı adam çizer.
Tamamlanmamış resme 3 parça ekler.

5 – 6 yaş

Bir resmi keserek bozmadan çıkarır.
Çizer.
Küçük harf ve sayıları yazar.
Resimdeki detayları yerleştirir.
Çivi çakar.
3 objenin olduğu bir seti ezberler, eksik olanı bulur
İnsanları cinsiyetine göre ayırır kız/erkek vs.

ZİHİNSEL BECERİLER

 

3 – 12 ay

El ve ayak hareketlerini kontrol edebilir.
Objeleri kontrol eder çeker atar düşünür.
Oyuncağı alınılınca kızar kısa süre hatırlar.
Sesi ve jestleri ile tecrübeler yapar.

1 – 2 yaş

Basit sebep/sonuç ilişkisi kurar (düğme-ışık gibi).
Objeleri kendi amacına uygun şekilde düzenler.
Objeleri istediği oyuncağa ulaşmak için kullanır.
Aynı objeleri eşler.
Kendi adını ve eşyalarını tanır.
Aynadaki görüntüsünü tanır ve isimlendirir.
5 parça organını isimlendirir.
Gündelik eşyalarını isimlendirir.

2 – 3 yaş

Basit hikayeleri dinler.
Soyut kelimeleri anlar (ıslak-kuru büyük-küçük)
Soru sorarak öğrenir (Bu ne? gibi).
İki objeyi kullanımı ile eşler (çorap-ayakkabı).
Başkasının görüşünü tanımaya başlar
Saçmalıkları anlar (Taş yer miyiz? gibi).
Miktarı bilir (Az-çok, dolu-boş)
Zaman sınırlamasını bilir (şimdi ..... zaman gibi).

3 - 4 yaş

Sıfatlarla ilgili dil kullanımı gelişir.
Eşyaların kullanım amacını bilir. (Soba ne işe yarar gibi)
Mukayese kelimelerini bilir (En büyük, en yakın)
Ailedeki rollere göre cinsiyeti bilir (baba erkektir)
Geçmiş ve gelecek zaman kullanır.
Bir paternin aynısını tekrarlayabilir.
5’e kadar sayabilir. 2’ye kadar rakam tanır.

4 – 5 yaş

Yaşını ve adresini bilir (Makale gibi)
Renkleri bilir.
İlişkileri kurar (şapka – başa, çorap - ayağa )
Resimlerdeki saçmalıkları bulur.

5 – 6 yaş

15 – 20 aksiyonun objesini bulur (Ne zıplar?).
Anne babasının adını ve mesleğini bilir.
Oyunun kurallarını anlar ve uyar.
2 objeye kadar sayar.
Bilmeceleri cevaplar (kırmızıdır ve yenir)
Hikayede sonra ne olacağını tahmin eder
10 kelimeyi ezbere okur.
Vücut parçalarında sağ – sol ayrımını yapar

İFADE EDİCİ DİL

 

1 – 6 ay

Kendi kendine sesli harfler çıkarır.
Ona konuşulunca agular yapar.
Yetişin tonlamalarını taklit eder.
Birkaç sesliyi üst üste çıkarır.

4 –12 ay

Kelimeleri tekrarlar.
Bir kişi veya eşyayı isimlendirir (anne,top).
Karşılama,veda sözlerini kullanır.

1 – 2 yaş

Anne,baba dışında 3 – 4 anlamlı kelime kullanır.
Hayvan ve taşıtların seslerini çıkarır.
Kelime hazinesi 20’ye çıkar.
Bu ne? sorusuna cevap verir. İsteklerini tek kelimeli cümlelerle belirtir (git…daha…ver…gibi).
Kendisinden ismi ile bahseder.
İki kelimeli cümlelere başlar (anne gel…su ver…gibi).

2 – 3 yaş

Kelime hazinesi 200’ü bulur.
Birkaç çocuk şarkısını ezberler.
İyelik takısını kullanır (benim vs.).
Olumsuz cümleler kurar.

3 – 4 yaş

Kelime hazinesi 900’ü bulur.
Soru cümleleri kurar.
Hayali oyunlarda kendi kendine konuşur.
Yeni olmuş olayları anlatır.
6 – 7 kelimeli cümle kurar.
Vurgulama için sesinin şiddet ve hızını kullanır.

4 – 5 yaş

Karmaşık cümleleri kurar ve kullanır.
Tanıdık hikayeleri resimlere ihtiyaç duymadan anlatır.
Belli bir sıradaki işleri anlatır.
Objeleri kullanım alanları ile açıklar.
Bebeksi konuşma biter.

5 – 6 yaş

Soyut kelimelerin anlamını sorar.
Geçmiş ve gelecek zamanı kullanır.
Geçmişte olan olayları tarif eder.
Dün ve bugün kavramlarını doğru kullanır.
Akıcı ve anlaşılır konuşur.

ÖZBAKIM BECERİSİ

 

5 – 12 ay

Kaşığı tutar.
Kraker çiğner.
Elinde tutarak bir şeyler yer (kızarmış patates,çikolata vs.).
Yetişkinin tuttuğu bardaktan içer.
Giydirilirken kollarını geçirir.

1 – 2 yaş

Evde bağımsız dolaşır.
Tuvalete oturtulunca orada yardımla durur.
Bardaktan yardımla içer.
Çorabını çıkarır.
Kaşığı kendi başına kullanır.

2 – 3 yaş

Palto ve elbiseyi çıkarabilir.
Eşofman gibi şeyleri giyebilir.
Pantolonunu çıkarabilir.
Gündüzleri kuru kalabilir.
Söylenince oyuncaklarını toplar.
Yardımla el yıkar.
Büyük düğme ve çıtçıtları açar.
Elbiselerini askıya asar.
Tehlikelerden kendini korur,bir yerine bir şey olsa haber verir.

3 – 4 yaş

Yardımsız suyunu doldurur.
Bıçak ile yağ sürebilir.
Tuvaletini kendisi halleder.
Yardımla diş fırçalar.
Okul servisini kullanır.
Yabancı insanlara karşı uzak durur.

4 – 5 yaş

Kaşık,çatal ve bıçağı doğru kullanır.
Tuvalette temizlik ve sifonu çekmeyi kendisi yapar.
Dişini fırçalar.
Burnunu sümkürmeye çalışır, silebilir.
Karşıdan karşıya geçerken her iki tarafa da bakar.
Evdeki küçük işlere yardım eder (getir,götür,vs.)

5 – 6 yaş

Giyinme ve soyunmanın tüm sorumluluğunu alır.
Kendi başına yatağa gider.
Telefona cevap verir,mesaj iletir.
Saçını tarar.
Yoldan güvenli şekilde geçer.

SOSYAL

 

2 – 12 ay

Gülümser,sesler çıkarır,
herkes ile sosyalleşir.
Yetişkine memnuniyetini ve
memnuniyetsizliğini belirtir.
Yabancı korkusu gelişir.
Kişisel bir ilgi bekler.
Ce..e gibi oyunlardan zevk alır.

1 – 2 yaş

Gerektiğinde yardım ister.
Yetişkin dikkatini çekmeyi ve tutmayı başarır.
Uyumludur,bekler,yardım eder.
Başardığı şeylerden gurur duyduğunu belli eder.
Duygularını (sevinç,kıskançlık,vs.) belli eder.
Yaşıtlarının birlikteliğinden memnundur.
Hayır’ı çok fazla kullanmaya başlar.
Yakınında bir yetişkin varsa yalnız oynar.

2 – 3 yaş

Kendi oyununu kurar,paralel oynar.
Hayali oyun başlar.
Başkalarını memnun etmek ister.
Yaşıtlarını taklit eder.
Basit grup oyunları oynar (kutu kutu pense vs.).
Hergün aynı şeyleri tekrar tekrar ister.
Merhaba ve bye’lara karşılık verir.

3 – 4 yaş

Karşılıklı ilişkilerden zevk alır.
Sahip olduklarını paylaşır,sıra bekler.
Arkadaş edinmekten hoşlanır.
Konuşarak,oynayarak herkesi eğlendirir.
Birlikte oyuna başlar.
Güvensizlik,kekemelik,her şeye ağlama başlayabilir.

4 – 5 yaş

Yaşıtları ile kazanmalı oyunlar oynar.
Başkalarına patronluk taslar, eleştirir.
Gerçek ve hayali karıştırır.
Başkalarını düşünür.
Başkalarına ait şeylere saygı gösterir.
İstenildiğinde hoşlanmadığı şeyleri de yapar.
Sözel kabalık ve saldırganlık başlar.

5 – 6 yaş

Kendi arkadaşlarını seçer.
Arkadaşlarının duygularına karşı saygı gösterir.
Toplumsal hayatta davranışlarını kontrol eder.
Kurallar ve adil oyun için güçlü bir arzu duyar.
Şakalaşmaları kaldırabilir.

TAKLIT

 

5 – 12 ay

* Sözel Taklit
Öksürük, dil şaklatma gibi sesler
Konuşma sesleri,
Kelimeleri tekrarlama
* Motor Taklit
Bir kaptan blok alma
2 objeyi birbirine vurup ses çıkarma.

1 – 2 yaş

* Sözel Taklit
2 – 4 kelime taklit eder
Ağlama taklit yapar
Gulme taklidi yapar
* Motor Taklit
Kutuya küp koymayı taklit eder.
Basit hareketleri taklit eder: bye ve öpücük gibi.
Kağıt katlamayı taklit eder.
Tek çizgi çizmeyi taklit eder.

2 – 3 yaş

* Sözel Taklit
Obje ve vücut parçalarının ismini söylemeyi
Basit cümleleri 2 – 3 sayı veya kelimeyi arka arkaya tekrar eder.
* Motor Taklit
Basit müzikli hareketleri taklit eder.
Müzik aletlerinin kullanılmasını taklit eder.
Birbirine bağlanan 1 – 2 çizgiyi taklit eder.
Başkalarının oyununu taklit eder (Parallel oyun).

3 – 4 yaş

* Sözel Taklit
Bir sesi (3 – 4) sayıyı tekrarlar.
6 kelimeli cumleyi tekrarlar.
* Motor Taklit
Kara böcek geliyor gibi bir oyunu taklit eder.
Bloklar ile köpru yapar.
Hamur ile şekil yapmayı taklit eder.

4 yaş +

* Sözel Taklit
Karışık sözleri taklit eder:
`Neden kızdığını bilmiyorum`