GİRİŞ
Çocuklarda görülen kalp hastalıklarının çoğunluğunu doğumsal kalp hastalıkları oluşturur. Sıklığı 100 canlı doğumda 1 gibidir.Doğumsal anomalilerin en sık görüleni doğumsal kalp hastalıklarıdır.Oluşumunda genetik eğilim ve çevresel faktörler sorumlu tutulmaktadır. Kalp gebeliğin ilk 10 haftasında oluşur. Kalp anomalileri bu dönemdeki etkilenmelerin sonucudur. Bazı doğumsal kalp hastalıkları kromozom anomalileri ile birliktelik gösterir. Bunların en iyi bilineni Down sendromudur. Annelerin gebelikte alkol alımı ve bazı ilaçların kullanımı doğumsal kalp hastalığına yol açabilir. Diyabetik anne bebeklerinde de doğumsal kalp hastalığı sıklığı artmıştır. Ülkemizde nüfus ve kaba doğum hızı göz önüne alındığında her yıl 10.000-12.000 tane doğumsal kalp hastalıklı bebek dünyaya gelmektedir. Bir bebeklerinde kalp anomalisi olan ailelerde hastalığın tekrarlama riski % 3’tür. Hasta çocuk sayısı arttıkça olasılık artar. Bir önceki bebeğinde doğumsal kalp hastalığı olan ailelerde, diğer gebelikler sırasında 4. aydan itibaren bebeğin kalbi ekokardiyografi ile değerlendirilmelidir. Doğumsal kalp hastalıklarının basitten karmaşığa pek çok çeşidi vardır. Bazılarında sadece klinik izlem yeterli iken, bazılarında ilaç tedavisi ve hatta yaşamın ilk saatlerinde dahi cerrahi girişim gerekebilir. Doğumsal kalp hastalıklarını temel olarak şu şekilde sınıflayabiliriz :
1- Akciğerlere çok fazla miktarda kan gitmesine sebep olan problemler VSD ( ventriküler septal defekt) ve ASD (atriyal septal defekt)
2 - Akciğerlere çok az kan gitmesine neden olan kalp hastalıkları: Bu hastalıklarda vücut yeterince oksijen alamadığından bebeğin rengi mavimsi mor olur. Örnek Fallot tetralojisidir.
3 - Damar ve kapak darlıkları
4 - Birkaç kalp anomalisinin birlikteliğinden oluşan karmaşık hastalıklar
Çocukların çocuk kardiyoloğu tarafından sıklıkla görülme nedenleri üfürümler, çarpıntı, bayılma ve göğüs ağrılarıdır.
Bu yakınmalarla getirilen çocuklarda sırası ile yakınmaların ayrıntıları öğrenildikten sonra fizik muayene, elektrokardiyogram (EKG), gerekirse ekokardiyografi, efor testi ve 24 saatlik Holter EKG monitorizasyon uygulanır.
KALPTE ÜFÜRÜM
Üfürüm kalbin odacıklarında ve damarlarda dolaşan kanın türbülansı ile ortaya çıkan bir sestir. Doğumsal kalp hastalıkları, ateş, kansızlık çocuklarda üfürümlerin duyulmasına sebep olur. Ayrıca hiçbir nedene bağlı olmayan masum üfürümler de sıktır. Üfürümler şiddetine göre 1’den 6’ya kadar derecelendirilir.
KALPTE ÜFÜRÜM
Kalbin anormal ritmidir. Aritmi sırasında kalp çok hızlı veya yavaş çalıştığı için pompaladığı kan miktarı azalır.
Aritmi belirtileri:
- Halsizlik
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
Bayılma olarak sıralanabilir. Aritmilerin basit şekilleri bazen hiçbir yakınmaya sebep olmaz ve doktor muayenesi sırasında tesadüfen fark edilebilir.
Aritmilerin tanısında EKG ve 24 saat süre ile EKG’nin Holter monitörle izlenmesi gerekir. Holter EKG küçük bir EKG kayıt cihazı olup, çocuk günlük aktivitelerine devam edebilir.
Aritmilerin tedavi gerektirip gerektirmediğine doktorunuz karar verecektir. Bazen özellikle gençler için kafeinden uzak kalmak yeterli iken bazı koşullarda ilaç tedavisi ve elektrofizyolojik çalışma ve ablasyon gerekebilir.
BAYILMA (Senkop)
Özellikle ergenlik döneminde sık bir yakınma olup, aile ve çocuk için oldukça ürkütücüdür. Ani kardiyak ölüm riski ve nörolojik sorunların varlığını gündeme getirir. Özellikle spor yaparken bayılma ileri tetkik gerektirir. Özellikle ailede erken yaşta kalp hastalığı ve ani ölüm öyküsü varsa üzerinde önemle durulmalıdır.
Öte yandan basit bayılma ya da vazovagal senkop ergen kız çocuklarında oldukça sıktır. Basit bazı önlemlerle tekrarlamasına engel olunabilir.
