TUVALET TERBİYESİ NE ZAMAN BAŞLATILMALI ?

Tuvalet terbiyesi önemli bir gelişim sürecidir. Burada bebeğinizin gelişimine göre nasıl davranacağınızı okuyacaksınız.

Genellikle tuvalet terbiyesi için çocuğunuz 1,5-2,5 yaşları arasında hazır olacaktır. Bazı çocuklar 2,5 yaşına hazır olmayabilir. Unutmayın ki tuvalet terbiyesi 6-12 aylık bir süreçtir. Bu süre içinde gerileme şeklinde dalgalanmalar olması çok doğaldır. Çocuğunuzun hazır olması bu süreçteki en önemli faktördür. 1 yaşın altında mesane ve barsak hareketlerinin kontrolü yoktur.

Çocuğunuzun mental olarak da hazır olmalıdır. Korkutarak veya baskı yaparak tuvalet terbiyesine çalışmayın. Çocuğunuzun tepkisi fazla ise biraz beklemek gerekir. Tuvaletinin geldiğini bilecek tek kişi çocuğunuzdur. Bu nedenle onun rızasını almak zorundasınız. Tuvalet terbiyesi çocuğunuzun kişiliğinin oturduğu bir zamana denk geldiğinden, tuvaletini tutarak kendisini önemsetmek isteyebilir.

Şu belirtiler çocuğunuzun hazır olduğunu gösterir

• Gündüz en az 2 saat kuru kalıyorsa ve gündüz uykularından kuru kalkıyorsa
• Dışkı saatleri düzenli ise
• Yüz ifadesinden dışkı veya idrar yapacağını anlayabiliyorsanız
• Basit emirlere uyabiliyorsa
  
• Tuvalete kadar kendisi yürüyebiliyorsa
  
• Bezi kirlendiğinde rahatsız oluyor ve çıkartılmasını istiyorsa
  
• “Büyüklerin ki gibi” iç çamaşırları giymeye özeniyorsa

TUVALET TERBİYESİNE BAŞLARKEN
Evdeki ortamın stabil olmasında fayda vardır.
Özellikle :
Yeni taşındıysanız veya kısa zamanda başka bir yere taşınacaksanız
Kardeş bekliyorsanız ( doğum zamanı yakınsa )
Evde önemli bir hastalık, ölüm gibi ciddi problemler yaşanıyorsa
Bu tür problemlerle uğraşırken tuvalet terbiyesine devam edebiliyorsanız, durdurmanız gerekmez.

TUVALETİ KULLANMAYI BASIL ÖĞRETMELİ ?
İdrar ve dışkı yapma ile ilgili hangi terimleri kullanacağınıza karar verin. Bu kelimeler başkalarının yanında utanacağınız türden olmasın, mümkün olduğunca yumuşak terimler seçin “ leş gibi kokuyor” veya “hemen tuvalete” gibi heyecan verici veya vurgulu sözlerden kaçının. Tuvaleti kullanmayı hayatın doğal bir parçası gibi gösterin. Dışkısını ellemeye çalışsa bile aşırı tepki göstermeyin.

NASIL BİR LAZIMLIK ?
Lazımlık, yere yakınlığı nedeniyle onun için kolay olacaktır. Özellikle ayaklarının yere değmesi ona güven verecektir. Bazı çocuklar tuvalet adaptörü ile de kolaylıkla ile de
kolaylıkla tuvalete alışabilir. Bunun seçimini çocuğunuzun tepkilerine göre yapmalısınız. Çocuklar her konuda olduğu gibi tuvalet terbiyesi açısından da büyükleri örnek alırlar. Annelerin kızlarına, babaların oğullarına öğretmeleri son derece doğaldır.

TUVALETİ NE ZAMAN KULLANMASI GEREKTİĞİNİ ÖĞRETMELİSİNİZ
Genellikle bebekler bezlerini kirlettikten sonra idrar ve dışkı yapmak istediklerini söylerler. Bu da onların böyle bir fonksiyonunun ancak yeni yeni farkında olduğunu gösterir. Söylediği için onu övün ama bundan sonra daha önce haber vermesini öğütleyin. Dışkılama da önce yüz ifadesi değişir ve ıkınmaya başlar. Bunun dışkılama belirtisi olduğunu söyleyerek onu tuvaleti kullanmaya yönlendirin.
Genellikle idrar terbiyesi, dışkı terbiyesinden uzun sürer. Dışkılamayı öğrendikten aylar sonra tam idrar kontrolünü öğrenebilirler. Bazı çocuklar için tam tersi olabilir. Erkekler önce oturarak, daha sonra ayakta tuvaleti kullanmayı öğrenirler.

LAZIMLIK ÇALIŞMALARI
İdrar yaptığını veya ıkınmaya başladığını görürseniz oturağın yanına gidin. Önceleri 2-3 dakikadan fazla denemeyin. Normal davranışlar içinde olsun. Eğer karşı koyarsa da zorlamayın. Rutin lazımlık ziyaretleri yapabilirsiniz, sabah uyandığında, yemek ve uykular sonrası gibi. Çocuğunuzun yapısına ve algılayışına uygun bir şekilde kullanmayı öğretin. Çabuk sonuç almaya çalışmayın. Başardığında onu bol bol övün, hatalarının üzerine sertlikle gitmeyin. Ceza ve kızma tuvalet terbiyesi sürecini uzatacaktır.

HİJYEN KURALLARINI ÖĞRETMELİ
Kız bebeği önden arkaya doğru silmeleri gerektiği gösterilmelidir. Tuvaletini yaptıktan sonra da ellerini yıkamasını sağlayın.
Bazı çocuklar dışkının sifon çekildikten sonra yok olmasından korkarlar. Çekerken “el sallayarak” çekileni uğurlayıp, kendine bir şey olmadığını hissettirin. Bazı çocuklar dışkı ve idrar yapmadan önce acele bez bağlanmasını isterler. Aslında bu çocuğun dışkılama hissini anladığını gösterir. Bezi bağlayıp tuvalete götürün orada oturarak bezine yapmasını sağlayın. Zaman içinde bezi çıkartmaya yönlendirin.

KABIZLIĞI ÖNLEMEK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
Çocuklar bazen tuvalet denemesinin hemen arkasından idrar ve dışkı yaparlar. Eğer bu tür kazalar devamlı oluyorsa, çocuk tuvalet terbiyesine henüz hazır değildir. Dışkıların sıklığı değişkendir. Bazı çocuklar geceleri 2-3 kere, bazıları da 2-3 günde bir yaparlar. Dışkı normal kıvamda iken tuvalet terbiyesini öğretin. Çok zorlama nedeniyle çocukta kabızlık başlayabilir. Eğer kabızlık başlarsa doktorunuza başvurabilirsiniz. Dışkı gevşeticiler veya fitil uygulamalarına doktora başvurmadan başlamayın. Lütfen zengin dengeli bir diyetle kabızlığı engelleyebilirsiniz.


Dr. GÜLNİHAL SARMAN
ÇOCUK HASTALIKLARI VE YENİ DOĞAN UZMANI